|
 Jan
Kasjan
Życie
Jan Kasjan urodził się ok. 360 r. w Scytii
Mniejszej (dziś naddunajska Dobrudża) lub (według niektórych współczesnych
badaczy) w Prowansji, w zamożnej, chrześcijańskiej rodzinie. Otrzymał
wykształcenie klasyczne. Znał bardzo dobrze język grecki. W wieku ok. 20 lat
udał się wraz ze swym przyjacielem Germanusem do Palestyny i został mnichem w
jednym z klasztorów w Betlejem. Odtąd Germanus, z którym łączyła go głęboka więź
duchowa, będzie mu towarzyszył na wszystkich etapach i drogach jego życia
ascetycznego. Po dwóch latach udał się do Egiptu, gdzie wśród mnichów w
Tebaidzie i Skete, spędził ok.10 lat. Tam poznał sławnych mistrzów życia
pustelniczego oraz odwiedził skupiska mnisze, położone w delcie Nilu oraz na
południowym zachodzie (Celle, Nitria). W 399 r. udał się wraz z Germanusem do
Konstantynopola, gdzie przyjął święcenia diakonatu z rąk Jana Chryzostoma
(Germanus przyjął święcenia kapłańskie). W 404 r., w towarzystwie Germanusa,
udał się do Rzymu z listem wiernych i kleru Konstantynopola do
papieża
Innocentego I w obronie zesłanego na wygnanie Jana Chryzostoma. Przez
następnych kilka lat przebywał w Rzymie, gdzie otrzymał święcenia kapłańskie i
zaprzyjaźnił się z przyszłym papieżem Leonem Wielkim. Około 415 r., po śmierci
Germanusa udał się do Marsylii, gdzie założył dwa klasztory: jeden dla mnichów
(św. Wiktora), drugi dla dziewic (Zbawiciela). Zmarł w 435 r. w
Marsylii.
Dzieła
Zachowały się trzy dzieła Jana
Kasjana: dwa, podstawowe, poświęcone życiu monastycznemu oraz
jedno polemiczne.
O
ustawach klasztornych i lekarstwach przeciw ośmiu grzechom głównym (De
institutis coenobiorum et de octo vitiorum principalium remediis) w
12 księgach. W pierwszej części (księgi I-IV), w której omawia normy i reguły
życia monastycznego, pisze o ubiorze mnicha (I),
o modlitwie nocnej według zwyczaju egipskiego (II), o modlitwie dziennej
według zwyczaju
palestyńskiego
i mezopotańskiego (III), o życiu wspólnotowym i cnotach jemu właściwych
(IV). Część druga (księgi V-XII) poświęcona jest walce z ośmioma grzechami
głównymi, z których trzy pierwsze, dotyczą ciała (nieumiarkowanie w jedzeniu i
piciu, nieczystości, chciwości), trzy następne odnoszą się do duszy
sensualnej (gniew, smutek, lenistwo), dwa ostatnie dotyczą ducha (próżność,
czyli chełpliwość i pycha). Jest to ten sam katalog grzechów głównych,
który kilka lat wcześniej ułożył Ewagriusz z Pontu.
Konferencje z ojcami (Collationes patrum
XXIV) składające się z 24 konferencji (przekł.
pol. L. Wrzoł, Rozmów dwadzieścia cztery,
POK. 6-7), przedstawiają całość nauki o doskonałości zakonnej w formie rozmów z
najsłynniejszymi ojcami pustyni egipskiej. Dzieło to dzieli się na trzy części.
W części pierwszej (konferencje 1-10) pisze o podstawach życia monastycznego.
Celem życia jest doskonałość (1). Podstawowe zalecenia to: rozsądek i
umiarkowanie (2) oraz wyrzeczenie się świata (3). Przeszkodami wewnętrznymi są:
pożądliwość ciała i ducha (4) oraz osiem głównych nałogów (5). Przeszkodami
zewnętrznymi są: źli ludzie (6) i złe duchy (7). Najważniejszym środkiem
uświęcenia jest modlitwa (9-10).
W części drugiej (konferencje 11-17) omawia
istotę doskonałości oraz najważniejsze cnoty.
Pisze o trzech stopniach doskonałości (11), czystości (12), łasce i wolnej
woli (13), o wiedzy duchowej (14), o charyzmatach i cudach (15), o przyjaźni
między doskonałymi (16)
oraz
o postanowieniach (l 7).
W części trzeciej (konferencje 18-24) pisze o trzech
rodzajach zakonników (18), o celu życia eremickiego i cenobickiego (19), o
pokucie i zadośćuczynieniu (20), o wolności wewnętrznej
(21), o pokusach cielesnych (22), o bezgrzeszności nie
pochodzącej z tego świata (23) i o radości służenia Bogu
(24).
Powrót do strony
Głównej
św. Benedykt
|
